Στις 28 Ιανουαρίου 2026 πραγματοποιήθηκε η συνάντηση της κοινότητας του Open Source Observatory and Repository (OSOR Community Meetup) με τίτλο «From Brussels and Barcelona to Europe: Latest Trends in Open Source Adoption». Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στις πιο πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το Ανοιχτό Λογισμικό στον δημόσιο τομέα και ανέδειξε ευκαιρίες για μελλοντικές συνεργασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του OSPO
Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτέλεσε η δράση του Γραφείου Ανοιχτού Λογισμικού της Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Open Source Programme Office – OSPO). Παρουσιάστηκαν η αποστολή, τα εργαλεία και τα προγράμματα που αναπτύσσονται για την προώθηση της ανάπτυξης, της ανταλλαγής και της υιοθέτησης λύσεων ανοιχτού κώδικα στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε σε πρωτοβουλίες όπως το code.europa, το EU Open Source Catalogue και το δίκτυο OSPO, που στοχεύουν στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών και στη διάδοση καλών πρακτικών. Το OSOR, ως αξιόπιστο παρατηρητήριο, λειτουργεί ως κόμβος γνώσης και διασύνδεσης μεταξύ των δημόσιων διοικήσεων και της ευρύτερης κοινότητας ανοιχτού λογισμικού.
Πρόοδος και προκλήσεις στις εθνικές πολιτικές
Μία από τις σημαντικότερες παρουσιάσεις αφορούσε την Έκθεση OSOR 2025 για την πρόοδο και τις τάσεις στις εθνικές πολιτικές και τα νομικά πλαίσια σχετικά με το Ανοιχτό Λογισμικό. Η μελέτη βασίστηκε σε ανάλυση 23 χωρών και κατέγραψε:
- Σημαντική επέκταση των πολιτικών πλαισίων για το Ανοιχτό Λογισμικό.
- Ελλείψεις στα μοντέλα διακυβέρνησης.
- Περιορισμένη διασυνοριακή συνεργασία και επαναχρησιμοποίηση κώδικα.
- Ειδική αναφορά για πρώτη φορά στα Δυτικά Βαλκάνια και τον ρόλο του Ανοιχτού Λογισμικού στις διαδικασίες προσχώρησης στην ΕΕ.
Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι, παρά τη θετική δυναμική, απαιτείται συστηματικότερη ενίσχυση της συνεργασίας και της θεσμικής ωρίμανσης.
Το Εγχειρίδιο OSOR για τη Δημόσια Διοίκηση
Παρουσιάστηκε επίσης το «OSOR Handbook: Open Source Software in Public Administration», ένας πρακτικός οδηγός που απευθύνεται κυρίως σε δημόσιους λειτουργούς, αλλά και σε εταιρείες και κοινότητες που δραστηριοποιούνται στο οικοσύστημα ανοιχτού λογισμικού.
Το εγχειρίδιο διακρίνει τρεις βασικές ομάδες ενδιαφερομένων:
- Στελέχη δημόσιας διοίκησης
- Εκπροσώπους εταιρειών
- Μέλη κοινοτήτων
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η επιτυχής υιοθέτηση Ανοιχτού Λογισμικού απαιτεί τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων μερών, με σαφείς ρόλους, διαφανείς διαδικασίες και μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Μελέτες περίπτωσης από ευρωπαϊκές τοπικές αρχές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η πολλαπλή μελέτη περίπτωσης για την υιοθέτηση και επαναχρησιμοποίηση Ανοιχτού Λογισμικού σε ευρωπαϊκές τοπικές κυβερνήσεις. Αναλύθηκαν διαφορετικά μοντέλα συνεργασίας μέσα από παραδείγματα όπως:
Οι περιπτώσεις αυτές ανέδειξαν διαφορετικούς «αρχέτυπους» συνεργασίας — με επίκεντρο τη δημόσια διοίκηση, την κοινότητα ή τους προμηθευτές — και κατέγραψαν κρίσιμα διδάγματα για τη βιωσιμότητα και την επιτυχία τέτοιων έργων σε τοπικό επίπεδο.
Η δέσμευση της Βαρκελώνης στο Ανοιχτό Λογισμικό
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση της στρατηγικής της Βαρκελώνης για το Ανοιχτό Λογισμικό. Η πόλη έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε πρότυπο για την προώθηση των ψηφιακών δικαιωμάτων και των ανοιχτών τεχνολογιών.
Τον Νοέμβριο του 2025, η Βαρκελώνη έγινε η πρώτη πόλη που υπέγραψε τις Αρχές Ανοιχτού Λογισμικού των Ηνωμένων Εθνών, ενισχύοντας τη διεθνή της δέσμευση. Κεντρικό παράδειγμα της στρατηγικής της αποτελεί η πλατφόρμα Decidim, που ενισχύει τη συμμετοχική δημοκρατία μέσω ψηφιακών εργαλείων.
Συμπεράσματα
Η συνάντηση του OSOR κατέδειξε ότι το Ανοιχτό Λογισμικό αποτελεί πλέον στρατηγική επιλογή για τη δημόσια διοίκηση στην Ευρώπη. Παρά την πρόοδο σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο, παραμένουν προκλήσεις στη διακυβέρνηση, τη συνεργασία και την επαναχρησιμοποίηση λύσεων.
Η εμπειρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εθνικές πολιτικές, οι τοπικές πρωτοβουλίες και το παράδειγμα της Βαρκελώνης δείχνουν ότι το μέλλον του δημόσιου ψηφιακού μετασχηματισμού περνά μέσα από ανοιχτά, συνεργατικά και διαφανή οικοσυστήματα τεχνολογίας.
Δείτε τις διαφάνειες της εκδήλωσης εδώ
Πηγή άρθρου: https://interoperable-europe.ec.europa.eu/