Σε μια κρίσιμη καμπή για το μέλλον της ευρωπαϊκής ψηφιακής στρατηγικής, ένας ευρύς συνασπισμός οργανισμών, εταιρειών και φορέων της κοινωνίας των πολιτών απευθύνει ανοιχτή επιστολή προς τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, καλώντας την ΕΕ να επενδύσει αποφασιστικά στο ανοιχτό λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης. Με αφορμή τη Σύνοδο για την Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Κυριαρχία, οι υπογράφοντες υποστηρίζουν πως η Ευρώπη δεν μπορεί να «αγοράσει» έτοιμη την κυριαρχία της· πρέπει να τη χτίσει με βάση τις δικές της αξίες, τους επιστήμονές της και την παράδοση συνεργατικής και ανοικτής καινοτομίας που τη χαρακτηρίζει.
Η επιστολή υπογραμμίζει ότι το δίλημμα για την Ευρώπη είναι σαφές: είτε θα αξιοποιήσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα για να διαμορφώσει μια αυτόνομη και ανταγωνιστική παρουσία στο παγκόσμιο οικοσύστημα της ΤΝ, είτε θα αρκεστεί να ακολουθεί τα βήματα ισχυρότερων παικτών, υιοθετώντας κλειστά συστήματα που δημιουργούν εξαρτήσεις.
Ανοικτά συστήματα: από την εξάρτηση στην ικανότητα
Οι συντάκτες της επιστολής τονίζουν ότι τα κλειστά συστήματα παράγουν εξαρτήσεις, ενώ τα ανοικτά συστήματα παράγουν ικανότητες. Η επένδυση σε έναν πλήρη ανοιχτό σωρό ΤΝ (open source AI stack) —από μοντέλα ΤΝ μέχρι δεδομένα και εργαλεία— αποτελεί στρατηγική επιλογή για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας.
Σύμφωνα με την επιστολή, το ανοιχτό λογισμικό ΤΝ ενισχύει την ευρωπαϊκή κυριαρχία με τέσσερις τρόπους:
- Μείωση εξαρτήσεων και ενίσχυση στρατηγικής αυτονομίας
Με ανοικτές τεχνολογίες, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιούν, τροποποιούν και φιλοξενούν συστήματα στις δικές τους υποδομές, αποφεύγοντας το «κλείδωμα» σε προμηθευτές και το μονοπωλιακό έλεγχο. - Ενίσχυση ικανότητας και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης
Το ανοιχτό λογισμικό λειτουργεί πολλαπλασιαστικά, επιτρέποντας σε νεοφυείς επιχειρήσεις, ερευνητές και ΜΜΕ να χτίζουν πιο γρήγορα και οικονομικά καινοτόμες λύσεις. - Κατάκτηση παγκόσμιας ηγεσίας και επιρροής
Η Ευρώπη μπορεί να ηγηθεί σε παγκόσμιες συνεργασίες χωρίς να θυσιάζει την αυτονομία της, διαμορφώνοντας πρότυπα και ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα. - Προάσπιση ευρωπαϊκών αξιών και πολιτισμικής πολυμορφίας
Η ανοιχτότητα και η διαφάνεια επιτρέπουν ανεξάρτητους ελέγχους, προστατεύουν τα θεμελιώδη δικαιώματα και διευκολύνουν την υποστήριξη όλων των ευρωπαϊκών γλωσσών και κοινοτήτων.
Πεντάλογος δράσης για μια ψηφιακά κυρίαρχη Ευρώπη
Η επιστολή προτείνει μια συγκεκριμένη δέσμη πέντε δράσεων προς τα κράτη-μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ:
- Αξιοποίηση της αγοραστικής δύναμης του δημόσιου τομέα
Βελτιστοποίηση προμηθειών ώστε να μην ευνοούνται συστηματικά κλειστές λύσεις και να λαμβάνεται υπόψη η συμβολή του ανοιχτού λογισμικού σε κυριαρχία, κόστος και διαλειτουργικότητα. - Χρηματοδότηση ενός ανοιχτού σωρού ΤΝ
Δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων —όπως ένα EU Sovereign Tech Fund— για την ανάπτυξη και συντήρηση κρίσιμων ανοιχτών τεχνολογιών. - Εξασφάλιση πρόσβασης σε υπολογιστικές υποδομές
Απρόσκοπτη πρόσβαση σε δημόσια χρηματοδοτούμενο υπολογιστικό δυναμικό για έρευνα και ανάπτυξη ανοιχτής ΤΝ, μέσω «AI factories» και άλλων μηχανισμών. - Απελευθέρωση δεδομένων για ανοιχτή ΤΝ με σεβασμό στα δικαιώματα
Διευκόλυνση πρόσβασης σε δημόσια δεδομένα και επιτάχυνση της υλοποίησης των Ευρωπαϊκών Χώρων Δεδομένων. - Ανάπτυξη ικανοτήτων στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα
Ενσωμάτωση του ανοιχτού λογισμικού στις ψηφιακές πολιτικές, κατάρτιση οργανισμών και διάδοση βέλτιστων πρακτικών.
Ένα κάλεσμα για μια τεχνολογική πορεία που ανήκει στην Ευρώπη
Τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να μπορεί «να εμπιστεύεται, να διαμορφώνει και να κατέχει» το ψηφιακό της μέλλον, οι υπογράφοντες —ανάμεσά τους οργανισμοί όπως το Mozilla, η Mistral AI, το Hugging Face, το OSI, το Wikimedia Europe και δεκάδες ακόμη— καλούν τους ευρωπαίους ηγέτες να αξιοποιήσουν το ανοιχτό λογισμικό ΤΝ ως πυλώνα της ψηφιακής κυριαρχίας.
Το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρώπη μπορεί να γίνει παγκόσμιος ηγέτης στην ανοιχτή, ασφαλή και αξιόπιστη τεχνητή νοημοσύνη — αρκεί να επενδύσει στρατηγικά σε αυτό που την κάνει μοναδική.
Πηγή άρθρου: https://opensource.org/