Η ψηφιακή μετάβαση της δημόσιας διοίκησης στην Ευρώπη βασίζεται όλο και περισσότερο στην ανταλλαγή και αξιοποίηση δεδομένων. Ωστόσο, όταν διαφορετικοί οργανισμοί χρησιμοποιούν διαφορετικούς ορισμούς και πρότυπα για τα ίδια δεδομένα, ακόμη και οι πιο απλές διαδικασίες ανταλλαγής πληροφοριών γίνονται πολύπλοκες, αργές και δαπανηρές. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέπτυξε τα λεγόμενα Core Vocabularies, ένα σύνολο κοινών λεξιλογίων που λειτουργούν ως ενιαία γλώσσα δεδομένων για τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες.
Τα Core Vocabularies δημοσιεύονται μέσω του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος διαλειτουργικότητας και αποτελούν απλοποιημένα, επαναχρησιμοποιήσιμα και επεκτάσιμα μοντέλα δεδομένων. Στόχος τους είναι να περιγράφουν βασικές έννοιες του πραγματικού κόσμου — όπως ένα πρόσωπο, μια επιχείρηση, μια τοποθεσία ή μια δημόσια υπηρεσία — με τρόπο συνεπή και ανεξάρτητο από συγκεκριμένα εθνικά ή τεχνολογικά συστήματα.
Σύμφωνα με το σχετικό handbook της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα Core Vocabularies σχεδιάστηκαν ώστε να λειτουργούν ως «ουδέτερα» δομικά στοιχεία που διευκολύνουν τη σημασιολογική διαλειτουργικότητα μεταξύ κρατών και οργανισμών. Η ανάγκη για τέτοιου είδους κοινά πρότυπα είναι ιδιαίτερα σημαντική στο ευρωπαϊκό περιβάλλον, όπου πολίτες και επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται διασυνοριακά. Υπηρεσίες όπως η ίδρυση υποκαταστήματος σε άλλη χώρα, η έκδοση αδειών ή η πρόσβαση σε διοικητικά πιστοποιητικά απαιτούν ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διαφορετικών δημόσιων φορέων. Όταν όμως κάθε κράτος ή υπηρεσία χρησιμοποιεί διαφορετικά σχήματα, ορολογίες ή αναγνωριστικά, δημιουργούνται συγκρούσεις σημασιολογικής διαλειτουργικότητας. Τα Core Vocabularies επιχειρούν να μειώσουν αυτές τις συγκρούσεις προσφέροντας ένα κοινό σημείο αναφοράς για την περιγραφή δεδομένων.
Τα βασικά λεξιλόγια που έχουν αναπτυχθεί περιλαμβάνουν το Core Business Vocabulary, το Core Person Vocabulary, το Core Location Vocabulary και το Core Public Service Vocabulary. Κάθε ένα από αυτά επικεντρώνεται στα θεμελιώδη χαρακτηριστικά μιας οντότητας.
Για παράδειγμα, το Core Business Vocabulary περιγράφει στοιχεία όπως η νομική ονομασία μιας επιχείρησης, ο αριθμός αναγνώρισης και η διεύθυνσή της, ενώ το Core Person Vocabulary περιλαμβάνει βασικά χαρακτηριστικά ενός φυσικού προσώπου, όπως το όνομα, το φύλο και η ημερομηνία γέννησης. Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα των Core Vocabularies είναι ότι μπορούν να επεκταθούν και να προσαρμοστούν στις ανάγκες διαφορετικών τομέων ή υπηρεσιών χωρίς να χάνεται η κοινή βάση κατανόησης.
Το handbook εξηγεί ότι τα λεξιλόγια αυτά λειτουργούν ως “context-neutral semantic building blocks”, δηλαδή ως ουδέτερα δομικά στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία εξειδικευμένων μοντέλων δεδομένων σε τομείς όπως η υγεία, η δικαιοσύνη ή οι επιχειρηματικές υπηρεσίες. Παράλληλα, τα Core Vocabularies συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων και στη μείωση της πολυπλοκότητας. Μέσα από κοινές ονομασίες, κοινά αναγνωριστικά και εναρμονισμένες δομές, περιορίζονται προβλήματα όπως οι διαφορετικές ονομασίες για την ίδια έννοια ή οι διαφορετικοί τρόποι καταγραφής μιας διεύθυνσης ή ενός προσώπου. Το handbook περιγράφει αναλυτικά πώς τα κοινά αυτά μοντέλα μπορούν να μειώσουν συγκρούσεις σε επίπεδο σχημάτων δεδομένων, αναγνωριστικών και δομής πληροφοριών.
Η μεθοδολογία χρήσης των Core Vocabularies περιλαμβάνει συγκεκριμένα βήματα: τον καθορισμό του πλαισίου και των απαιτήσεων, τη μοντελοποίηση πληροφοριών, τον ορισμό επιχειρησιακών κανόνων, τη σύνδεση με υπάρχοντα τεχνικά πρότυπα και τέλος την τεκμηρίωση και χαρτογράφηση των δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο, οι δημόσιοι οργανισμοί μπορούν είτε να δημιουργήσουν νέα συστήματα είτε να διασυνδέσουν υπάρχοντα πληροφοριακά συστήματα με κοινό και επαναχρησιμοποιήσιμο τρόπο.
Επιπλέον, τα Core Vocabularies υποστηρίζουν πολλαπλές τεχνολογικές μορφές αναπαράστασης, όπως XML Schema και RDF Schema, ενώ παραμένουν ουδέτερα ως προς τη σύνταξη και την τεχνολογία. Αυτό επιτρέπει την αξιοποίησή τους τόσο σε παραδοσιακά πληροφοριακά συστήματα όσο και σε περιβάλλοντα Linked Data και ανοικτών δεδομένων.
Η ανάπτυξη και η συντήρηση των λεξιλογίων πραγματοποιείται από το SEMIC στο πλαίσιο του προγράμματος Interoperable Europe, με τη συμμετοχή διεθνών ομάδων εργασίας και ειδικών από τα κράτη μέλη. Παράλληλα, παρέχεται πλούσιο υποστηρικτικό υλικό, όπως εγχειρίδια, παραδείγματα εφαρμογής και οδηγοί χαρτογράφησης, που διευκολύνουν τόσο τους τεχνικούς ειδικούς όσο και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην πρακτική εφαρμογή τους.
Σε μια εποχή όπου οι δημόσιες υπηρεσίες γίνονται όλο και πιο ψηφιακές και διασυνδεδεμένες, η ύπαρξη κοινών προτύπων δεδομένων αποτελεί βασική προϋπόθεση για αποτελεσματικές και φιλικές προς τον πολίτη υπηρεσίες.
Διαβάστε το πλήρες handbook εδώ
Πηγή άρθρου: https://data.europa.eu