Η έκθεση «The State of Public Code» παρουσιάστηκε στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο της UN Open Source Week, από το Software Heritage, την UNESCO και το Γραφείο Ψηφιακών και Αναδυόμενων Τεχνολογιών του ΟΗΕ (ODET). Πρόκειται για ένα κείμενο 24 σελίδων που δεν περιορίζεται στην περιγραφή ενός τοπίου: το μετράει. Είναι διαθέσιμο για δωρεάν λήψη, ενώ αναλυτικά στοιχεία για τη μεθοδολογία και τη διαδικασία της ανάλυσης έχουν επίσης δημοσιοποιηθεί.
Το βασικό εύρημα: η θέση μιας χώρας δεν αγοράζεται, χτίζεται
Το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα αφορά τη σχέση ανάμεσα στον πλούτο μιας χώρας και τη συμμετοχή της στα ψηφιακά κοινά.
Η συνεισφορά μιας χώρας σε δημόσιο κώδικα συσχετίζεται πολύ ισχυρότερα με τη γενικότερη ψηφιακή της ετοιμότητα (ρ = 0,52) παρά με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ρ = 0,26). Και επειδή η ερμηνευτική ισχύς μιας συσχέτισης κλιμακώνεται τετραγωνικά, η πραγματική απόσταση ανάμεσα στους δύο παράγοντες πλησιάζει το τετραπλάσιο.
Η συσχέτιση, βεβαίως, δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση. Το μήνυμα, όμως, δύσκολα αγνοείται: η συμμετοχή στα παγκόσμια κοινά του πηγαίου κώδικα δεν προϋποθέτει οικονομική ευμάρεια. Προϋποθέτει θεσμούς, δεξιότητες και υποδομές — δηλαδή επιλογές που κάθε χώρα μπορεί να κάνει ανεξάρτητα από το μέγεθος του προϋπολογισμού της.
Θεμελιωμένη στο μεγαλύτερο αρχείο λογισμικού στον κόσμο
Η έρευνα διεξήχθη απευθείας πάνω στο Αρχείο του Software Heritage, το οποίο έχει αναγνωριστεί ως Ψηφιακό Δημόσιο Αγαθό (Digital Public Good). Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ανοιχτή συλλογή δημόσια διαθέσιμου πηγαίου κώδικα παγκοσμίως, η οποία διαφυλάσσει σχεδόν 29 δισεκατομμύρια μοναδικά αρχεία από περισσότερα από 438 εκατομμύρια έργα λογισμικού (στοιχεία Ιουνίου 2026).
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ιδιαίτερη βαρύτητα των ευρημάτων: δεν στηρίζονται σε αυτοαναφορές φορέων, αλλά σε κώδικα που έχει πραγματικά γραφτεί, δημοσιευτεί και διατηρηθεί.
Ο Bastien Guerry, επικεφαλής συνεργασιών δημόσιου τομέα και βιομηχανίας στο Software Heritage και πρώην Chief Free Software Officer της γαλλικής κυβέρνησης, επισημαίνει ότι οι δημοσιεύσεις κώδικα από τον γαλλικό δημόσιο τομέα συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία Γραφείου Προγραμμάτων Ανοιχτού Κώδικα (OSPO) το 2021. Σήμερα, όπως λέει, οι δημόσιοι οργανισμοί ενδιαφέρονται να γνωρίζουν πού καταλήγει ο κώδικάς τους — όχι από περιέργεια, αλλά για να σχεδιάσουν στρατηγικά τη δέσμευσή τους απέναντι στον ανοιχτό κώδικα. Μια συνολική, παγκόσμια εικόνα θα τους επέτρεπε επιπλέον να εντοπίσουν νέες ευκαιρίες συνεργασίας μεταξύ τους.
Ο χάρτης των συνεργασιών: ισχυροί δεσμοί, αδύναμη Ευρώπη
Η ανάλυση αποτυπώνει και τα δίκτυα συνεργασίας μεταξύ κρατών, μετρώντας τα κοινά έργα λογισμικού. Οι ισχυρότεροι δεσμοί καταγράφονται ανάμεσα σε Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ (404 κοινά έργα), Αυστραλία και ΗΠΑ, καθώς και Βραζιλία και ΗΠΑ.
Αντίθετα, οι ενδοευρωπαϊκοί δεσμοί — όπως η σύνδεση Γαλλίας και Γερμανίας — είναι μεν ορατοί, αλλά αισθητά ασθενέστεροι. Πρόκειται για εύρημα που αξίζει προσοχής σε μια συγκυρία όπου η Ευρώπη συζητά έντονα για ψηφιακή κυριαρχία και κοινές δημόσιες υποδομές: η τεχνολογική αυτονομία απαιτεί συνεργασία σε επίπεδο κώδικα, όχι μόνο σε επίπεδο διακηρύξεων.
Νέες συνεργασίες για τη μεθοδολογία
Η έκθεση σηματοδοτεί επίσης την έναρξη μιας σημαντικής συνεργασίας. Ο Daniel Izquierdo και ο Luis Cañas-Díaz, από τις πλέον έμπειρες φυσιογνωμίες στον χώρο των μετρικών ανοιχτού κώδικα και στελέχη της Bitergia — εταιρείας με πάνω από 15 χρόνια εμπειρίας στη μέτρηση της δραστηριότητας, των μοτίβων συνεισφοράς και της υγείας κοινοτήτων ανοιχτού λογισμικού — συμμετέχουν στην από κοινού ανάπτυξη της μεθοδολογίας και των εργαλείων πίσω από την έκθεση.
Στόχος είναι να εξελιχθεί ο υφιστάμενος αναλυτικός μηχανισμός του Software Heritage μέσω της ενσωμάτωσης των εργαλείων τους, ώστε τα δεδομένα του Αρχείου να ερμηνεύονται και να παρουσιάζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια και βάθος.
Πηγή άρθρου: https://www.softwareheritage.org/